پيش درآمد :
...پيدا شدن 903 واژه پهلوي ساساني در جريان تحقيقات در ميمند نشان مي دهد كه اين روستا پس از ورود اعراب به ايران به خاطر دور افتاده بودن دچار تغيير در زبان نشده و مردم آن هنوز از واژه هاي مخصوص دوره ساساني استفاده مي كنند ...
...برخورد كارشناسان با اين واژه ها و سپس جمع آوري آنها كاملا اتفاقي بوده است. كارشناسان امور حفاظتي و مرمتي كه با اهالي ميمند گفت و گو مي كردند به واژه ها و مثل هاي فارسي اصيل و بدون حروف عربي بر مي خوردند كه ناگزير براي برقراري ارتباط آنها را يادداشت و معني مي كردند...
منبع : babakzamin.blogfa.com
نتيجه گيري :
از لحاظ ريشه يابي لغات مشترك زيادي بين لهجه مرجي و ميمندي وجود دارد و طبق يك نظريه پايه ريزان اوليه روستاي مرج مهاجرين روستاي ميمند بوده اند ، وجود خانه هاي دستكند در قلعه روستاي مرج ( قله ي كمر ) كه دقيقاً مشابه خانه هاي دستكند ميمند اند و همچنين وجود قبرستان زرتشتيها ( گبرا ) در تیدوئیه ( تيدو ) دو گواه اين نظريه هستند .
لازم به ذكر است كه تمدن صخره اي ميمند با قدمت حداقل 3000 ساله منطقه جغرافيايي وسيعي را شامل مي شده است كه اين محدوده تا روستاي پيش اوستا pishavesta ) كه به غلط به آن پيش استا مي گويند ) امتداد داشته است .
|
واژه |
تلفظ |
معني |
|
اشكل |
Eshkal |
چوب باريك و بلند مخصوص چيدن گردو و بادام |
|
اوداليسك |
Ewdalisk |
دم جنبانك |
|
ازغرو اوردن |
Ozghoru Ovordan |
گريه كردن ، اشك ريختن ، بهانه گرفتن |
|
اسلق |
Esalgh |
استخر ، حوض |
|
اسّاق |
Essagh |
حيوانی که بایستی می زاییده ولی نزاییده است |
|
آووس |
Avos |
حيوان حامله |
|
بوچوك |
Bochuk |
گهواره |
|
بيون |
Beun |
بامداد ، صبح زود |
|
بلّو |
Bollu |
نوزاد ، بچه كوچك |
|
بال |
Bal |
بازي ( منم بالم : من هم بازي هستم ) |
|
پتور |
Potur |
ذره كوچك ، تيكه |
|
بيجه |
Beja |
نهال |
|
بلولو |
Bololu |
كوچك ، قلمي ، ظريف |
|
ترخت |
Terakht |
مقدار زياد ، غذاي فراوان |
|
توربه |
Torba |
كوله پشتي |
|
تغر |
Taghar |
تگرگ |
|
چغل دادن |
Chegha Dadanl |
پرتاب كردن |
|
چقاردن |
Cheghardan |
چلاندن ، فشار دادن ، آبگيري |
|
چيل |
Chel |
سنگ خورد شده ، خورده سنگ سست |
|
جي جوك |
Jejuk |
جوجه تيغي |
|
ديد |
Did |
دود |
|
دولخ |
Dulakh |
گردو خاك ، غبار |
|
دولو |
Dulu |
كيسه پارچه اي مخصوص داروهاي گياهي و خانگي |
|
دنگازه |
Dengaze |
انباشته ، پر و لبريز |
|
زوروك |
Zoruk |
زنبور |
|
رشقن كردن |
Reshghan kerdan |
مسخره کردن ( ریشخند کردن ) گول زدن ، سرگرم كردن |
|
سفتو |
Saftu |
سبد |
|
شغز |
Sheghaz |
باسن ، ران |
|
شوسّون |
Shevassun |
شب سرد برف و بوراني |
|
سيخور |
Sekhor |
خار پشت |
|
غطّو |
Ghottaw |
شنا ، غوطه ور شدن در آب |
|
عقّو |
Aghghu |
مدفوع |
|
علو |
Alew |
آتش ، شعله |
|
علاده |
Elade |
جداگانه ، علي حده |
|
قوده |
Ghevde |
دسته ( شبيه دسته گل ولي در مورد گندم ، جو ، يونجه و ... ) |
|
قاتق |
Ghategh |
غذا ، ماست |
|
قووو |
Ghovu |
پياله ، كاسه كوچك |
|
فتّوك |
Fettuk |
داركوب |
|
كيچه |
Kecha |
كوچه |
|
كلاك |
Kelak |
چوبي شبه اشكل ولي كوتاه تر و با ابتدا و انتهايي 8 مانند |
|
كلوچ |
kelavch |
چانه |
|
كلولوباد |
Kololobad |
گردباد |
|
كويو |
koyaw |
دوست ، رفيق |
|
گل مت |
Gholmot |
مچاله |
|
كاربافو |
Karbafu |
عنكبوت |
|
کرچین |
korchen |
ناودان |
|
كنچلو |
Konchalu |
جزغاله ، سوخته و ذغال شده |
|
كل |
kol |
پوست ( كل بادم : پوست چوبي بادام كه مغز داخلش است ) |
|
كَل |
Kal |
كاسه ، ظرف آبخوري سگ |
|
كتل چوغ |
Kotalchugh |
چماق |
|
گوكو كردن |
Ghavku Kerdan |
چهار دست و پا رفتن |
|
موريك |
Mavrik |
مورچه ، موريانه |
|
نازه |
Naza |
ناخن |
|
هودي كلا |
Hudikola |
شانه به سر ، هدهد |
