مرج

ذكر چند نكته به عنوان پيش درآمد  :

1-     در حدود 35 سال پيش مرج زير نظر رفسنجان بوده و شهربابك هم زير نظر يزد .

2-     از لحاظ رونق و جمعيت مرج در آن زمان جالب است بدانيد كه در همان زمان روستاي پاقلعه 53 خانوار داشته است .

3-     اگر در اين متن به شخص يا اشخاصي به طور غير مستقيم اشاره شده پوزش مي طلبم و هيچ انگيزه اي به جز حفظ اصالت جنبه تاريخي متن و امانت داري در بين نبوده است .

اين روستا با 110 خانوار در نزديكي روستاي پاقلعه قراردارد و شرايط طبيعي و اوضاع اقتصادي – اجتماعي آن نيز شبيه پاقلعه است  ‹ روستايي كوهستاني و دور افتاده كه تابع رفسنجان است .

 آب اين روستا از چشمه و رودخانه تامين ميشود كه در اثر خشكسالي و نباريدن باران در 3 ساله اخير آب آنها بسيار كم شده است .

بسياري از مردها براي كار به شهر مي روند ( رفسنجان ، روستاهاي نزديك كرج ، بندر عباس و باغهاي پسته روستاهاي رفسنجان ) و زنها نيز در خانه قالي مي بافند ، قالي بافي زنها قسمت مهم و بلكه اساسي از در آمد خانواده را تشكيل مي دهد به طور متوسط دو تا زن كه روي يك قالي كار كنند هر 3 ماه يك قاليچه مي بافند .

ريس را بعضي خانواده ها از پشم گوسفندان خود تهيه مي كنند و بعضي آنها را نقد مي خرند به بهاي 140 تومان براي هر قالي . بيشتر خانواده ها ريس را نسيه از ... دكاندار ده مي خرند و بعد از 3 ماه  به جاي 140 تومان 5/162 تومان مي پردازند ( بهره اين اعتبار 5% در ماه است ) علاوه بر اين‌‌‍[ او ] قالي آنها را نيز ... مي خرد و بهاي بسيار نازلي به آنها مي پردازد .معمولاً از شهربابك هم براي خريد قالي به اين ده مي آيند، اين قالي ها را در شهر مي توان 700 تومان فروخت ›.

در اين ده باغهاي بادام و گردو وجود دارد .زراعت اين روستا گندم و جو است .

 اين روستا چون قبل از اصلاحات ارضي به صورت خرده مالكي بوده ، به همان صورت باقي مانده و روابط توليدي آن همانطور فئودالي است .

اگر خشكسالي نباشد وضع مردم اين ده زياد بد نيست و به اندازه بخور و نمير محصول دارند زيرا يك درخت بادام سالانه در حدود 70 تومان در آمد دارد .

 دهقانان كم زمين فراوانند و كشاورزان بي زمين نيز يافت مي شوند. بزرگترين خرده مالك ده داراي 7 حبه زمين است.

خشكسالي چند سال اخير به … دكاندار ده كمك كرده كه سرمايه اش را بيشتر به كار اندازد و بدين ترتيب دم و دستگاهي به هم بزند .سرتاسر زمستان مردم قند و چاي و خوار و بار و ساير لوازم زندگي خود را از او نسيه مي خرند و بعد از اينكه از شهرها با جيب پر برگشتند ، جيبهايشان را در دكان … ‌‍[ او ] خالي مي كنند زيرا او بهره پولش را روي قيمت اجناسي كه به مردم مي فروشد مي كشد در نتيجه دار و ندار مردم نصيب … [ او ] مي شود .

در ضمن مردم از بانكها هم شكايت دارند و مي گويند كه معلوم نيست اين بانكها ديگر از جان ما چه مي خواهند كه با زور ژاندارم و زندان وامهاي دريافتي مارا با بهره اي كه رويش مي كشند از ما مي گيرند ما يا بايد با بهره بيشتر پول قرض كنيم و وام بانكهارا بپردازيم ، يا بهره دير كرد پول را كه 14% است را تقبل كنيم .

مردم اغلب مجبور مي شوند براي گرفتن وام از بانكها ( بانك كشاورزي ) علاوه بر بهره و كارمزد و ساير وجوهات قانوني ، رشوه هم بپردازند.

چنانكه آمد ، … دكاندار ده از طريق پيش خريد قالي نيز روستاييان را استثمار مي كند.

مدرسه ده داراي در حدود 70 شاگرد است كه بوسيله دو معلم سپاهي دانش اداره مي شود .يكي از چيزهاي جالب ده اين بود كه اهالي كودكان خود را براي تحصيل به شهر ( رفسنجان ) مي فرستادند و چندين پسر ديپلمه از ده بر خاسته اند . حتي چند پسر دانشگاهي هم دارند ، شايد علت اين امر ركود اقتصاد كشاورزي و بيكاري كودكان باشد .

منبع : يك كتاب قديمي با نويسنده ناشناس تحت عنوان : بررسي ساخت اقتصادي روستاهاي كرمان